In Zuid-Tirol zijn nog steeds rustige dorpen te vinden waar het lawaai van het dagelijks leven verstomt. Tussen het marmer, de Dolomieten en de radicchio-velden vertellen ze over de geschiedenis van de regio en over de mensen die hun cultuur generaties lang in stand hebben gehouden. Het zijn plekken die zich niet opdringen, maar je uitnodigen om weer oog te krijgen voor de kleine dingen in het leven.
Glurns/Glorenza in het Vinschgau dal is het kleinste stadje van Zuid-Tirol en behoort tot de Borghi più belli d’Italia, de mooiste plaatsen van Italië. De volledig bewaard gebleven stadsmuur met drie stadspoorten dateert uit de 16e eeuw en maakt van Glurns het enige nog bewaard gebleven verdedigingsbolwerk in de Alpen.
Ook het Dreihäuser-Dorf (dorp met drie huizen) Schlinig/Slingia heeft een rijke geschiedenis Schlinig, gelegen in een dwarsdal van het Vinschgau dal, was lange tijd een belangrijk doorgangspunt naar Zwitserland. Vandaag de dag getuigt een oud smokkelaarspad dat naar de Uinaschlucht kloof leidt hiervan.
In Karthaus/Certosa in het Schnalstal dal herinnert de Via Monachorum weg aan het vroegere leven van de kartuizer monniken. En rondom Taufers/Tubre in het Münstertal dal en Schluderns/Sluderno leiden de Waalwege of de Churburg paden je terug naar de geschiedenis.
Koning Ortler waakt over hen: Stilfs/Stelvio, ooit een plaats waar mijnwerkers naar erts in de Ortler/Ortles berg groeven, en iets hoger gelegen Trafoi, het kleinste dorp in de Alpen. Van hieruit kun je wandel- en fietstochten maken in het gebied rond de Ortler of het Nationaal park Stilfserjoch, door een grotendeels ongerept landschap.
Wengen/La Valle, in het Ladinisch La Val, ligt op een helling in het Gadertal dal. Weiden, bossen en het gehucht les Viles bepalen het landschap. Hier vind je geen (ski)liften, maar wel wandelpaden, ladinische cultuur en de Armentara weiden. Tussen de natuurparken Fanes-Sennes-Prags en Puez-Geisler ga je op pad en vind je rust bij elke stap.
In Laas/Lasa kom je marmer tegen, het 'witte goud'. De lichte steen karakteriseert pleinen en steegjes. In het Laaser Marmorwelt (Laas marmerwereld) museum kom je te weten hoe de zware blokken via de schuine baan het dal in werden vervoert en hoe er vandaag de dag nieuwe vormen uit de steen ontstaan. Op het Brunnenplatz plein vind je tijd.
Steinhaus/Cadipietra en Prettau/Predoi vertellen over de mijnbouw. De Klimatstollen in Prettau (heilzame klimaattunnel) ligt in een stilgelegde mijn en zelfs in de taal hebben de mijnwerkers hun sporen achtergelaten. “Lissn amo“, luister eens goed, zeggen ze hier. De uitdrukking doet denken aan Engelse mijnwerkers die vroeger in de mijn van Prettau werkten.
Dieper in het dal, in het berggehucht Kasern/Casere , beoefenen kantklossers hun ambacht tot op de dag van vandaag. En in Mühlwald/Selva dei Molini doet het ruisen van het water denken aan het werk in molens en zagerijen.
In Freienfeld/Campo di Trens leiden paden naar weiden, boerderijen en uitkijkpunten, en wie hogerop wil, wandelt naar het Puntleider See meer op 1.850 meter hoogte. In Pfitsch/Val di Vizze begeleiden de Zillertaler Alpen je tot aan de Pfitscher Joch pas, waar Zuid-Tirol en Noord-Tirol samenkomen. Vanuit Gossensass/Colle Isarco voert het ongerepte Pflerschtal dal je door bossen, langs oude Steinhöfen (historische boerderijen) en verder richting de Stubaier Alpen.
In Moos in Passeier/Moso in Passiria ben je onderweg in het Naturpark Texelgruppe natuurpark, op de Timmelsjoch bergpas en in de rustige dwarsdalen. Plaatsen die volop ruimte bieden voor rustgevende dagen. In Pfelders/Plan is het nog stiller, want het vakantieoord in het Passaiertal dal is sinds 2007 vrijwel autovrij.
In Ahornach/Acereto en Rein in Taufers/Riva di Tures voel je de nabijheid van de drieduizend meter hoge bergreuzen bijzonder duidelijk wanneer je door bossen wandelt en langs watervallen loopt. En begrijp je waarom Ahornach lange tijd alleen te voet bereikbaar was.
